Làm vườn là sở thích giúp bạn sống tới 100 tuổi?

From: vd nguyen Fwd, chuyển gửi; Cám ơn_tunhan
Subject: Làm vườn là sở thích giúp bạn sống tới 100 tuổi?
*

Làm vườn là sở thích giúp bạn sống tới 100 tuổi?

baomai.blogspot.com
Okinawa ở Nhật Bản có một trong những nơi tập trung cao nhất thế giới về người hơn 100 tuổi
Dan Buettner đã nghiên cứu 5 địa điểm trên thế giới nơi mà người dân nổi tiếng sống lâu: Okinawa ở Nhật Bản, Nicoya ở Costa Rica, Icaria ở Hy Lạp, Loma Linda ở California và Sardinia ở Ý.
Những người sống ở những “khu vực xanh da trời” này có một số yếu tố chung – mạng lưới hỗ trợ xã hội, thói quen vận động hàng ngày và chế độ ăn uống nhiều rau quả, là những điều trước tiên. Nhưng họ còn có một điểm chung bất ngờ khác. Trong từng cộng đồng, mọi người đều làm vườn cho đến khi rất già – 80, 90 tuổi và cao hơn nữa.
Liệu việc làm vườn đều đặn có giúp bạn sống 100 tuổi?
Cải thiện tâm trạng
baomai.blogspot.com
Ai cũng biết rằng lối sống ngoài trời cùng với hoạt động thể chất vừa phải có liên quan đến việc thọ lâu, và làm vườn là cách dễ dàng để đạt cả hai điều này. “Nếu bạn làm vườn, bạn có sự hoạt động thể chất cường độ thấp hầu hết các ngày, và thường xuyên như vậy, Buettner nói.
Ông nói rằng có bằng chứng cho thấy những người làm vườn sống lâu hơn và ít bị căng thẳng. Một loạt nghiên cứu xác nhận điều này và dẫn đến những lợi ích sức khỏe thể chất và tinh thần của việc làm vườn.
baomai.blogspot.com
Trong một nghiên cứu gần đây của Hà Lan, các nhà nghiên cứu yêu cầu người tham gia hoàn thành một nhiệm vụ căng thẳng, sau đó chia họ thành hai nhóm. Một nhóm đọc trong nhà và nhóm kia làm vườn ngoài trời trong 30 phút. Nhóm đọc báo cáo rằng tâm trạng của họ xấu đi, trong khi nhóm làm vườn không những có mức độ cortisol hormone căng thẳng giảm xuống, mà tâm trạng được hồi phục hoàn toàn.
Các nhà nghiên cứu Úc theo dõi những đàn ông và phụ nữ ở độ tuổi trên 60 phát hiện ra rằng những người thường xuyên làm vườn có nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ thấp hơn 36% so với những người không làm vườn.
baomai.blogspot.com
Và các nghiên cứu sơ bộ ở những người cao tuổi mắc các chứng về nhận thức (như mất trí và Alzheimer) cho thấy lợi ích của việc làm vườn và liệu pháp của việc trồng hoa quả. Thí dụ ánh sáng mặt trời và không khí trong lành giúp những người già bị kích động cảm thấy bình tĩnh hơn, trong khi màu sắc và bề mặt của các loại thực vật và rau quả khác nhau có thể cải thiện khả năng thị giác và xúc giác.
Không có thuốc bách bệnh chống già, nhưng khoa học cho thấy, việc làm vườn có vẻ cải thiện chất lượng cuộc sống khi về già.
Hãy để thiên nhiên nuôi dưỡng ta
baomai.blogspot.com
Một số nghiên cứu, bao gồm các nghiên cứu thực hiện ở Pháp, đã cho thấy người nông dân thì khỏe mạnh hơn những người không là nông dân
Tác động không chỉ về sức khỏe: lợi ích xã hội của việc làm vườn cũng có thể làm tăng tuổi thọ. Tiến sĩ Bradley Willcox ở Đại học Hawaii đang nghiên cứu về người trăm tuổi ở Okinawa, nơi có tỷ lệ người sống trăm tuổi cao nhất thế giới, khoảng 50 trên 100.000 người. Nhiều người vẫn duy trì vườn nhỏ cá nhân khi đã rất già.
Ông nói rằng việc làm vườn giúp ta các yếu tố (dù chỉ là phù du) thiết yếu khác làm tăng tuổi thọ. “Ở Okinawa, người ta nói rằng bất cứ người già nào đều cần một ikigai, tức lý do để sống. Làm vườn cho bạn cái lý do để thức dậy hàng ngày.”
baomai.blogspot.com
Willcox giải thích rằng: Trên hết, người Okinawa đánh giá cao khái niệm về yuimaru, tức mức độ cao về kết nối xã hội. “Tụ tập nhau ở khu chợ địa phương, mang sản phẩm đến và chia sẻ những sáng tạo mới nhất ở vườn nhà mình là một hoạt động lớn về xã hội,” ông nói. Điều đó chắc chắn giúp người ta cảm thấy mình vững vàng và có quan hệ kết nối.
Cảm giác kết nối với người khác là rất quan trọng, nhưng kết nối cá nhân với thiên nhiên là cũng vậy. Một nghiên cứu của Đại học Harvard cho thấy những người được bao quanh bởi cây cối xanh tươi thì sống lâu hơn, ít có nguy cơ bị ung thư hoặc bệnh về hô hấp.
Các bác sĩ ở Scotland hiện có thể kê đơn đi bộ trong thiên nhiên để điều trị nhiều loại bệnh khác nhau, kể cả giảm huyết áp và lo lắng, và để cải thiện hạnh phúc tổng thể. Việc làm vườn – ngay cả trên một mảnh đất nhỏ ở đô thị – là một cách đơn giản để đưa thiên nhiên vào cuộc sống hàng ngày của bạn.
baomai.blogspot.com
 Cuối cùng, cũng có một thành phần về chế độ ăn để kéo dài tuổi thọ mà việc làm vườn có thể giúp ta. Các nhà nghiên cứu đã chứng minh mối liên hệ giữa “chế độ ăn uống Địa Trung Hải” – nhiều rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu & hạt, cá và dầu ô liu – và quá trình lão hóa chậm.
Willcox cho biết nguyên tắc cơ bản của việc ăn nhiều rau tươi, tốt nhất là từ các khu vườn và chợ địa phương, là rất quan trọng đối với tuổi thọ, cho dù chế độ ăn có theo kiểu Địa Trung Hải hay không, ví dụ, ở Okinawa, hầu hết mọi người trồng các loại rau quả như mướp đắng và khoai lang trong vườn.
baomai.blogspot.com “Khi bạn ăn rau do mình tự trồng thì mọi thứ thay đổi – nó ngon hơn và điều đó thực sự tạo ra sự khác biệt về chất lượng sức khỏe (vitamin, khoáng chất, hợp chất hoạt tính v.v.) của chính thực phẩm này, Willcox nói. Buettner, chuyên gia về “khu vực màu xanh da trời”, khuyến nghị chế độ ăn gồm “90% thực vật, đặc biệt là rau xanh và đậu”, và chỉ ra một sự thật đơn giản: những người làm vườn thường hay trồng những thứ họ muốn ăn.
Canh tác để thọ lâu?
Nếu làm vườn là tốt, liệu canh tác nông nghiệp có tốt hơn không? Nhiều yếu tố trong lối sống liên quan đến tuổi thọ – như sống ở nông thôn và hoạt động thể lực nhiều – cũng áp dụng với nông dân.
Một số bằng chứng cho thấy làm nông nghiệp là một trong những nghề lành mạnh nhất. Một nghiên cứu của Úc cho thấy nông dân bị mắc bệnh mãn tính ít hơn 1/3, và khả năng phải đến bác sĩ ít hơn 40% so với những người lao động phi nông nghiệp. Các nhà nghiên cứu Mỹ đã so sánh tỷ lệ tử vong ở nông dân so với tỷ lệ ấy của dân số chung và nhận thấy nông dân ít có khả năng tử vong vì ung thư, bệnh tim hoặc tiểu đường. Và các nghiên cứu ở Thụy Điển và Pháp cũng cho thấy người nông dân khỏe hơn những người không phải nông dân.
baomai.blogspot.com
  Tiến sĩ Masahiko Gemma của Đại học Waseda ở Tokyo đã nghiên cứu những người nông dân tự canh tác ở tỉnh Saitama, có tuổi thọ cao hơn người phi nông nghiệp, và khi già họ vẫn còn làm việc. Nhiều người là những người nông dân làm việc bán thời hoặc người hưu trí, và Gemma mô tả rằng nhiều công việc của họ giống như công việc làm vườn.
“Những trang trại nhỏ thuộc gia đình là phổ biến trong nông nghiệp Nhật Bản,” Gemma nói, và giải thích rằng cuộc khảo sát của ông không bao gồm nông dân làm việc cho các hoạt động của công ty quy mô lớn. Ông phát hiện ra rằng những người nông dân tự canh tác có những thay đổi đáng kể và tốt về sức khỏe và tâm lý trước và sau khi tham gia vào những hoạt động canh tác nhẹ. “Chúng tôi phỏng đoán rằng việc canh tác góp phần duy trì tốt cho sức khỏe và tinh thần,” ông nói.
Kiểm tra thực tế
baomai.blogspot.com
Mặc dù những phát hiện của Gemma là rất hấp dẫn, nhưng không phải tất cả các việc canh tác đều giống với mô hình truyền thống, công nghệ thấp của Nhật Bản mà ông mô tả. Nông nghiệp là một ngành sản xuất ở hầu hết thế giới phương Tây và nông dân có thể phải trải nghiệm các điều kiện làm việc khó khăn và nguy hiểm, nợ cao và các quy trình ngày càng tự động.
“Thực tế về nông nghiệp, ít nhất là ở Mỹ, là nhìn chằm chằm vào máy tính như mọi người khác, điều khiển các hệ thống ở trại gà công nghiệp hoặc ở trại nuôi lợn, hoặc ngồi trong máy gặt đập liên hoàn để nhìn video khi đi qua những cánh đồng tẻ nhạt được định vị GPS chính xác,” Thomas Forester, một nhà tư vấn chính sách thực phẩm có trụ sở tại New York cho các tổ chức nghiên cứu và các cơ quan của Liên Hợp Quốc, nói.
baomai.blogspot.com Như vậy khó có thể cho rằng canh tác nông nghiệp là liều thuốc chống già.
Cả việc làm nông nghiệp và làm vườn cuối cùng sẽ không đảm bảo được tuổi thọ dài hơn. Nhưng một số yếu tố về lối sống liên quan đến cả hai việc trên – cụ thể là ở ngoài trời, hoạt động thể chất nhẹ nhàng và ăn một chế độ ăn uống thực vật lành mạnh – thì có thể đảm bảo được.
Cuối cùng, tất cả là sự cân bằng.
baomai.blogspot.com
 “Tôi dùng hình ảnh cái ghế để ví von,” Will Willcox nói. “Ăn kiêng, hoạt động thể chất, hoạt động về tinh thần và kết nối xã hội là bốn cái chân. Nếu bạn không có một trong số chân đó thì bạn mất cân bằng, và nó có thể rút ngắn tuổi thọ của bạn. Tuổi thọ cao không phải chỉ có một yếu tố- đó là đừng làm việc quá vất để làm sao có thể phân đều cho tất cả bốn yếu tố nói trên.
*
Jamie Feldmar
baomai.blogspot.com
//

Câu chuyện về ‘Bức tường biên giới’ giữa TT Trump & Đảng Dân chủ!

Khi bức tường biên giới mà Tổng thống Trump đề xuất bị chỉ trích là “vô đạo đức”, ông đã đáp lại bằng một câu hỏi khiến không ít người Mỹ phải tấm tắc.

trump

Tổng thống Donald Trump phản biện thế nào là “vô đạo đức”. (Ảnh chụp màn hình từ video)

Vào tối thứ Ba (8/1/2019), Tổng thống Donald Trump đã có bài diễn văn quốc gia tại Phòng Bầu dục, nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng bức tường biên giới phía Nam. Tổng thống Trump lưu ý đến tình trạng tội phạm bạo lực, hoạt động băng đảng, buôn lậu trẻ em, lạm dụng và buôn bán ma túy từ phía nam tràn sang nước Mỹ thông qua đường biên giới với Mexico.

Trước đó, Đảng Dân chủ đã từ chối thông qua ngân sách 5,7 tỷ USD mà Tổng thống Trump đề xuất để xây dựng bức tường biên giới. Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi thuộc đảng Dân chủ tuyên bố một bức tường như vậy là “vô đạo đức”.

Trong bài phát biểu trước toàn dân, Tổng thống Trump phản biện: “Một số người cho rằng xây bức tường là vô đạo đức. Vậy thì tại sao các chính trị gia giàu có xây tường, hàng rào và cổng xung quanh nhà của họ?”.

The only thing that is immoral is the politicians to do nothing and continue

Sau đó, Tổng thống Trump giải thích: “Họ không xây dựng những bức tường vì họ ghét những người bên ngoài, mà vì họ yêu mến những người bên trong. Điều duy nhất được coi là vô đạo đức, đó chính là các chính trị gia không làm gì cả và tiếp tục cho phép nhiều người vô tội hơn nữa trở thành các nạn nhân đáng thương”.

Khi The BL đưa tin về lời phản biện của Tổng thống Trump, bài báo thu hút hơn 2 nghìn tương tác trên Facebook, tính đến thời điểm Đại Kỷ Nguyên đưa tin.

“Tổng thống Trump, ngài nói quá chính xác. Ngài lập luận rất hợp lý còn bà Pelosi thì không. Có lẽ chúng ta nên đập bỏ bức tường nhà bà ấy, để nó hợp với thông điệp bằng lời nói của bà ấy. Bà ấy không cần có cổng, tường, hay bất cứ cái gì để bảo vệ mình”, tài khoản Facebook có tên Murhel Carlson bình luận.

Một cư dân khác có tên Curtis Guenther viết: “Những người duy nhất kìm hãm chính phủ là đảng Dân chủ. Hãy tự hỏi tại sao họ rất kiên quyết mở cửa biên giới [không xây tường]. Chỉ có một lời giải thích, [đó là vì] họ thấy các cử tri da đen đang rời bỏ họ, họ đang tích luỹ những người nhập cư bất hợp pháp để lấp đầy khoảng trống về lá phiếu trong tương lai”.

Viết trên Twitter ngày cuối cùng của năm 2018, Tổng thống Trump đề cập đến ngôi nhà của cựu Tổng thống Barack Obama ở thủ đô Washington cũng có “bức tường cao 3 mét” để đảm bảo an ninh và an toàn cho họ.

Trong bài phát biểu hôm 8/1, Tổng thống Trump giải thích chi phí xây dựng bức tường sẽ được bù đắp từ những lợi ích mà Hoa Kỳ nhận được từ Mexico thông qua Thỏa thuận thương mại Mỹ – Mexico – Canada (USMCA), thay thế cho Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA).

Ông cũng nhấn mạnh rằng bức tường biên giới sẽ giúp cắt giảm chi phí ngăn chặn buôn bán ma tuý vào Hoa Kỳ, hiện “vượt quá 500 tỷ đô la một năm”.

Tiểu Mỹ

//

 

Xoa Vuốt Tay Trong 10 Phút, Có Tác Dụng Kỳ Diệu!

XOA VUỐT TAI TRONG 10 PHÚT CÓ TÁC DỤNG KỲ DIỆU
Theo Trí Thức Trẻ
.
Tác dụng “kỳ diệu” từ đầu đến chân, thông máu, sạch nội tạng.
Nếu bạn từng biết đến những cách bấm huyệt và xoa bóp mang lại tác dụng thầ kỳ cho sức khỏe nổi tiếng của Đông Y thì đừng bỏ lỡ 6 cách xoa bóp đượ bác sĩ hướng dẫn cụ thể sau đây:
Theo quan niệm của Đông y , tai chính là “cửa ngõ” của các cơ quan nội tạng trong cơ thể thông ra ngoài. Hầu hết các huyệt vị nằm trên vùng tai đều được xem là có sự liên quan đến các cơ quan nội tạng bên trong cơ thể, vì thế, việc xoa bóp vùng tai hàng ngày sẽ mang lại những tác dụng sức khỏe rất lớn.
Bài viết này do Bác sĩ Mã, một chuyên gia Đông y nổi tiếng ở Trung Quốc sẽ hướng dẫn bạn cách xoa bóp tai để tăng cường phát huy những ưu thế mà cách xoa bóp bấm huyệt mang lại cho sức khỏe.
Vành tai là nơi có các huyệt vị kết nối các bộ phận trên cơ thể (Ảnh minh họa)
1. Xoa tai: Ngăn ngừa chứng sa sút trí tuệ, não hoạt động kém
Vùng dái tai hoặc viền vành tai được xem là nơi có các huyệt vị kết nối với đầu, não và khuôn mặt, có sự liên quan chặt chẽ đến phần đầu của chúng ta. Thường xuyên xoa vành tai và vuốt dái tai có tác dụng làm đẹp, dưỡng nhan, tỉnh táo và rèn luyện tâm trí, tốt cho trí não, cải thiện chứng sa sút trí tuệ.
Cách thực hiện:
Ngón cái đặt phía sau tai, các ngón còn lại đặt phía trước rồi lần lượt xuốt vành tai và dái tai, xoa bóp đều tay, mềm mại. Thực hiện khoảng 50 lần xoa bóp và sau đó kéo dái tai.
2 Ngoáy lỗ tai: Loại bỏ độc tố trong ngũ tạng
Lỗ tai là trung tâm của tai, các huyệt vị đối ứng với các cơ quan lục phủ ngũ tạng đều nằm ở khu vực trung tâm của tai, tức là sẽ nằm trong vùng lỗ tai.
Kích thích các điểm khác nhau trong ổ tai có thể điều chỉnh lục phủ ngũ tạng. Lỗ tai là vị trí không dễ để mát xa chà xát, vì vậy hãy sử dụng ngón tay của bạn và ngoáy đều đặn, nhẹ nhàng.
Cách thực hiện:
Nên cắt ngắn móng tay của ngón trỏ hoặc ngón giữa, sau đó cho vào ống tai và ngoáy. Cố gắng sao cho đầu ngón tay chạm hết vào các vùng trong ống tai. Mỗi lần ngoáy xoay tay khoảng 100 lần/trong 1 ngày.
3. Xoa vuốt vành tai: Tứ chi khỏe mạnh để sống lâu hơn
Các huyệt vị nằm ở vành tai kết nối với tứ chi. Chúng ta quan sát sẽ thấy, nếu những người có cơ thể khỏe mạnh, chân tay rắn rỏi, cường tráng, đa phần đều có vành tai tương đối rộng và to. Những người có cơ thể yếu ớt, nhỏ thó, thì đa số họ đều có vành tai nhỏ bé.
Theo quan niệm của Đông y, thường xuyên xoa vuốt vành tai có thể giúp cho chân tay chắc khỏe hơn.
Cách thực hiện:
Dùng toàn bộ ngón tay cái và hầu hết ngón trỏ để xoa vuốt vành tai, xoa đi xoa loại khoảng 100 lần/ngày.
4. Xoa bóp chụm tam giác: Bảo vệ tim, chăm sóc dạ dày, phòng tránh đi tiểu nhiều
Vị trí vành tai ở trên cùng có hốc sâu được gọi là chụm tam giác. Đây là điểm hố xoắn trên tai tiếp giáp với điểm khởi đầu của đỉnh tai. Bộ phận này kết nối và đối ứng với hệ thống tiết niệu và sinh dục của con người, nơi hội tụ của 2 huyệt vị quan trọng là Giao cảm và Thần môn.
Khi chúng ta kéo hay xoa vuốt vùng tai ở điểm này, cso thể giúp bổ thận, cân bằng âm dương, điều chỉnh dây thần kinh thực vật, điều chỉnh và ổn định chức năng bài tiết.
Cách thực hiện:
Dùng ngón cái và ngón giữa dể giữ phần vành tai phía sau, ngón trỏ vuốt vùng chụm tam giác, cọ xát và xoa bóp theo chiều kim đồng hồ 50 lần và ngược chiều kim đồng hồ 50 lần/ngày.
5. Hoa đáy chân tai: Làm giảm huyết áp, thông mạch máu
Điểm tiếp giáp giữa tai và đầu phía sau chính là đáy chân tai. Đường rãnh này được gọi là khe hạ huyết áp. Đây là điểm đối ứng với phần sau lưng, cột sống của cơ thể người. Khi xoa vùng đáy chân tai có tác dụng hỗ trợ lên phần đốt sống từ trên cổ xuống hết phần thân. Đồng thời có thể mang lại tác dụng điều chỉnh khí huyết trên toàn bộ cơ thể.
Cách thực hiện:
Dùng một tay nâng vành tai lên để lộ phần chân tai. Dùng ngón tay trỏ còn lại của tay kiaxoa vuốt vào rãnh chân tai. Thực hiện nhẹ nhàng liên tục từ trên xuống dưới theo đường chân rãnh khoảng 100 lần/ngày.
6. Vuốt toàn bộ tai: Hiệu quả dưỡng sinh tổng thể, toàn thân cường tráng.
Sau khi bạn đã tiến hành xoa bóp các khu vực khác nhau của tai như đã hướng dẫn ở trên, bạn nên xoa một lượt toàn bộ tai như ở bước này sẽ giúp việc xoa bóp tai trở nên hoàn thiện
Làm thêm bước này sẽ giúp cho các bước xoa bóp trước thu được lợi ích tăng cường khí huyết, thông mạch máu, toàn thân thư giãn, dễ chịu.
Cách thực hiện:
Dùng cả bàn tay xoa lên toàn bộ tai, xoa trước/sau khoảng 50 lần và xoa trên/dưới khoảng 50 lần/ngày.
Sau khi làm xong toàn bộ bài tập này, nếu bạn cảm thấy vùng tai nóng lên, toàn thân ấm áp, bàn tay có thể xuất hiện một ít mồ hôi hoặc ẩm ướt, chính là đã đạt được hiệu quả và tác dụng như mong muốn.
Khi cảm thấy khí huyết toàn thân, kinh lạc và lục phủ ngũ tạng đều cảm thấy khác biệt, chính là lúc bạn đã nhận được hiệu quả tuyệt vời của việc tập luyện, cơ thể giống như vừa được tắm rửa và thanh lọc.
//

nhà Thơ gốc ‘Pháo thủ’!

Lâm Ho Dũng, chàng thi sĩ lính

Nguyn Mnh Trinh

LHD

  •  http://www.luanhoan.net/gocchung2012/gocchung2012.htm

Tôi đọc những bài thơ đầu của Lâm Hảo Dũng khi tôi ở Pleiku những năm đầu của thập niên 70. Lúc ấy chiến tranh thật khốc liệt và tuổi trẻ chúng tôi vật vã theo với đà chiến cuộc. Bạn bè, có đứa vừa đùa giỡn với nhau ở bãi đậu phi cơ thì đã vội ra đi trong một phi cụ không về, thân xác vỡ trên trời. Bạn bè vừa bù khú tối hôm qua, vừa ngâm những câu thơ biên tái vừa bi thảm vừa hùng tráng, mấy ngày sau đã thành tử sĩ thân xác gói trong poncho để trở về đất mẹ. Và đời sống lúc ấy, với hiện thực đầy mầu đen tối, thì những câu thơ, như : “Chư Pao ai oán hờn trong gió / mỗi một khăn tang một tấc đường” truyền cảm và tạo rung động biết bao.


Những địa danh trong thơ Lâm Hảo Dũng, nhắc lại những chiến trường thật, những mẫu người lính thực. Những tờ báo như Văn như Khởi Hành, như Văn Học thời ấy, với những tác giả trẻ, và những bài thơ rực lửa chiến tranh, một thời đã khiến những người lính như chúng tôi cảm thấy tâm sự của mình, nỗi niềm của mình được cất lên và sự chia sẻ tột cùng đã làm cho phong vị những bài thơ trở thành lời đồng vọng của tuổi trẻ. Thời gian ấy, tôi còn trẻ lắm, mới trên hai mươi và kinh nghiệm cuộc sống chỉ là những lúc bốc đồng theo tình cảm yêu ghét của mình. Và tâm tư cũng như những trang giấy trắng tinh nhìn đời ngây thơ mơ mộng. Những bài thơ biên tái của phong vị những bài hành có lúc đã tạo thành thi vị cho cuộc sống chúng tôi, những người đọc yêu thơ lãng mạn mong tìm được sinh khí trong mầu đen ảm đạm của cuộc chiến ý thức hệ tương tàn.

Có người đã nhận xét rằng chiến tranh trong một thời ấy nhiều khi đã được nhìn ngắm ở Sài Gòn, từ những chốn xa hoa vũ trường son phấn hay những quán cà phê thời thượng với những nhà văn nắm những tờ báo những cơ quan ngôn luận trên tay và một loại văn chương đầy triết lý xa rời thực tế đã thành một thời thượng văn chương. Nhận xét ấy có lẽ chỉ là một trong nhiều góc cạnh để nhìn ngắm. Vì thực ra, cũng có những văn thơ của những người lính thực sư đã tạo thành một bản sắc cho văn học Việt nam – văn chương của những người lính.

Ðất nước chúng ta là một đất nước tràn đầy bi thảm của những cuộc chém giết vô nghĩa lý. Và thi ca, cũng nhuốm mầu khói lửa đạn bom. Ðọc trên báo chí và các tạp chí văn chương, chúng ta thường thấy thi sĩ làm thơ lính và người lính làm thơ chiến tranh. Ðôi lúc, hình như sự phân biệt không có lằn ranh biên giới. Trong sự liên tưởng, ai là thi sĩ-lính? Quang Dũng, Nguyễn Bắc Sơn, Trần Hoài Thư, Hà Thúc Sinh…? Ai là lính-thi sĩ? Tô Thùy Yên, Thanh Tâm Tuyền, Cung Trầm Tưởng…? Có phải vì chất “lính” nhiều hay ít không? Chưa chắc, bởi đó chỉ là cảm quan mà thôi. Và một câu hỏi tiếp. Lâm Hảo Dũng – thi sĩ lính hay lính thi sĩ? Ðọc lại những tập thơ và những bài được coi là đặc sắc nhất của thi sĩ họ Lâm, thấy chất “lính” tràn khắp kể từ những lúc lang thang từ quân khu này sang vùng chiến thuật khác, và ngay cả lúc đã không còn chiến tranh lưu lạc xứ người. Nhà văn Trần Văn Nam gọi Lâm Hảo Dũng là nhà thơ của thời chiến vùng Tam Biên thì nhà văn Lương Thư Trung gọi anh là thơ của ngọn Thất Sơn Châu Ðốc, là ngọn gió nồm nam thổi cuối trời. Cả hai người đều nhận định về một thi sĩ-lính rất nhiều nét đặc sắc và biểu tỏ được cuộc sống của một người lính tác chiến trong một thời đại nhiều máu xương bị phung phí với nhịp độ ác liệt của chiến tranh.

Thơ của Lâm Hảo Dũng tuy diễn tả hiện thực chiến tranh nhưng lại có nét bình dị của phảng phất mùi hương đồng gió nội. Thơ dù có chết chóc, dù có những nỗi buồn của kẻ xa xứ nhớ nhà nhưng vẫn là âm hưởng của một đời sống của một thôn xã thanh bình thuở nào. Những câu thơ gợi lại những ngày xa xôi với những loại rau, những con cá trèn, con tép bạc của bữa cơm gia đình nuôi lớn tuổi trẻ thơ:

Con cá trèn con tép bạc trên sông
Nghe xao xuyến rau sam cùng rượu trắng
ta vẫn thích có một lần rau đắng
khóc khi xa rau muống mọc trên đồng.

Như dòng sông biền biệt chảy xuôi, những câu thơ gọi lại một thời nào đã xa xôi lắm nhưng còn gần gũi, của quê mẹ yêu thương, của những ân tình chan chứa trong tâm hồn hoài niệm:

theo những dòng kinh dừa nước mọc
quê em nhà lá mái xiêu xiêu
cỏ mọc bùn trơ từng gốc mắm
chiều mưa tu hú mỏi mòn kêu

hoa bần năm ngoái trôi theo nước
ta lại rời xa đất ấy rồi
chỉ biết rừng sâu con vượn hú
mà hồn đi lạc ở Ðầm Dơi…

Có nhiều người làm thơ, thường thích làm mới thi ca với những kỹ thuật mà có sự ví von là “phức tạp hóa những điều đáng lẽ phải đơn giản”. Từ ngôn ngữ đến hình ảnh, từ cấu trúc đến cách ngắt vần, từ những con chữ như một lối phù thủy văn chương, tất cả đều có một mục đích và dụng công để làm khác đi những phương cách mà họ cho là những ngã đường mòn. Dĩ nhiên thơ làm mới như vậy cũng có sự thích thú khi đọc nó. Nhưng có những “quá tay” để thơ thành một thứ phù chú và nhiều khi diễn tả những ý tưởng chỉ có một mình tác giả hiểu hoặc nhiều khi chính tác giả cũng mù mờ.

Ở Lâm Hảo Dũng, không cố tình làm mới, không “ưỡn ẹo” với con chữ, thơ như một cách thể hiện đời sống giản đơn nhưng lôi cuốn độc giả ở sự thành thật với những mảnh đời thực và cảm xúc thật. Một người lính tác chiến có đời sống khác biệt với người lính ở hậu phương và họ cũng ít có thời giờ để triết lý, để luận về cuộc đời. Họ sống và làm thơ về cõi sống ấy. Như một cách thế tạo sự liên cảm và xúc cảm. Sống trong chiến tranh, gần gũi cái chết và sự tàn phá, nhưng người lính như Lâm Hảo Dũng không hận thù và khác với những người lính bên kia lúc nào cũng sáng tác theo một con đường vạch sẵn theo chủ đích chính trị. Người lính ngỏ trong thơ thành thực tấm lòng của mình, không muốn chiến tranh nhưng vẫn phải chiến đấu vì bổn phận đối với đất nước, với quốc gia:

bởi chiến tranh hoài sao biết được
nên đời trai gửi gió sương nuôi
một mai máu có trào trên đất
hãy cắn răng đau hãy hận đời

mẹ đâu có muốn ta làm lính
một lính vu vơ để biết buồn
thà thương liếp cải hai hàng mướp
một lũy tre gìa rộn nhớ thương

ta uống mồ hôi hay nước mắt
gởi em trôi nổi cuối trời xa
biết ai sẽ ấm trong lòng nhỏ
và mẹ tơi bời để xót xa

Những bài thơ lục bát của Lâm Hảo Dũng chan chứa những thi ý ca dao. Những ngôn ngữ của đời sống hàng ngày, những hình ảnh của mộc mạc đơn sơ khiến người đọc gần gũi với không gian và thời gian đó.

Hồi tôi ngày ở Tam Quan
có ăn mè xửng em làm hay chưa
súng ai bắn nát ngọn dừa
thương cây thánh giá nhà thờ gãy đôi
em dệt chiếu dưới đồi mười
mà buồn cháy đỏ hai mươi năm rồi
Về Bà Gi chỉ mình tôi
Bỗng yêu chết được ma Hời tháp Chiêm

Mè xửng làm nhớ em ở Tam Quan, chiến địa dữ dội nơi mà thánh giá nhà thờ gãy gục để nhớ về em ngồi dệt chiếu, một hình ảnh của qúa khứ phảng phất nỗi buồn của dân tộc bị diệt vong. Ý thì chỉ có thế nhưng từ những hình ảnh ấy đã tượng hình ra nhiều điều liên tưởng để suy niệm về kiếp người trong chiến tranh và thân phận con người trong hoàn cảnh ấy.

Những địa danh mà thi sĩ nhắc đến thường gởi theo những mảng đời sống kèm theo và những kỷ niệm của một cuộc đời lang bạt trong vòng quay của chiến cuộc. Hàm Rồng, một ngọn núi quen thuộc cuả những người lính trấn tam biên mà những người phi công từ Ban Mê Thuột trở về Pleiku trong lúc không hành nhìn thấy như một dấu hiệu của cánh cửa đất nhà. Hàm Rồng, nơi có người lính trẻ bâng khuâng nỗi buồn của thời chinh chiến. Hàm Rồng,những căn cứ của người lính dừng chân để nhớ nhà. Và Hàm Rồng cũng chứa chan tâm sự những người tuổi trẻ tóc còn xanh mà đã bạc theo chiến trận:

con đường ấy vẫn hoen mầu bụi đỏ
gió lơ thơ nghe nắng mới ngập ngừng
anh sống thở trong tâm hồn trai trẻ
nghe nỗi buồn đâu đó đến bâng khuâng

hoa cúc dại thắm trên đường xa tắp
và quê hương tha thướt lá xanh trà
em có thả những chùm mây nhung nhớ
cho rừng hoang im lắng tiếng chim ca

đời viễn khách mơ hồ không biết được
bước chân vang rộn rã buổi quay về
em mắt biếc hồn nhiên bên cánh cửa
gủi hương nồng quay quát bóng người đi

Em“ của Lâm Hảo Dũng không phải là những hình ảnh của phố thị kiêu sa, của những phấn son trang điểm mà là những hình ảnh gợi cảm nên thơ trong đời sống những người lính, bình dị trong cuộc sống hàng ngày. Ðó là của “hay những tối lang thang đời quán vắng / nhớ hồn em ngan ngát mái buồn tênh”, là em của nỗi buồn bên mái lá ”tóc em dài chắc biết tôi thương / cánh hoa chùm gửi nở bên đường” Lâm Hảo Dũng trong ngày đi thương sợi khói bên nhà, nỗi nhung nhớ đơn sơ, những mối tình lãng mạn với khung cảnh gần cận thân thương. Thơ ở một góc cạnh nào đó để nhìn ngắm cuộc đời với nỗi niềm của những người luôn quay nhìn về những kỷ niệm đẹp đã qua, những tháng ngày không thể quên được trong tâm thức.

Với một địa danh nổi tiếng trong quân sử, Lâm Hảo Dũng đã viết những câu thơ để đời như:

Chư Pao ai oán hờn trong gió
Mỗi một khăn tang một tấc đường
”.

Tôi rất tiếc là không đọc được toàn bài thơ mà chỉ được đọc hai câu thơ này mở đầu cho một bút ký chiến tranh của một người lính Biệt Ðộng Quân viết về những ngày mùa hè đỏ lửa Tây nguyên.

Chư Pao là một đỉnh núi khống chế con đường tiếp vận quốc lộ 14 từ Pleiku đi Kontum và chính nơi đây cả ngàn tử sĩ của hai bên đã nằm xuống trong những trận chiến ác liệt thời mùa hè đỏ lửa. Người thi sĩ ấy là một pháo thủ đã có một thời gian chiến đấu ở Tây Nguyên. Ông làm thơ về tuổi thanh xuân chiến tranh của mình với những địa danh mà ông không thể nào quên trong trí nhớ ..

Nhiều bài thơ Lâm Hảo Dũng đã viết về vùng tây nguyên như “Ngày về Ban Het”, “Miền Ba Biên giới”, ”Ba năm làm lính về Dakto”, “Khi ở trung đoàn 42”…

Những câu thơ của một người lính nói về cái chết sao lạnh lùng dửng dưng. Lâm Hảo Dũng có những câu thơ như xé lòng người dù đó là sự thật, của một trận chiến đầy tang tóc thương đau cho cả một dân tộc

Chắc mai ồ nhỉ ngày mai nhỉ
ta với sương ngàn với gió trăng
chắc em – có lẽ là em thật
sung sướng trong tay cốc rượu mừng

bởi bao nhiêu trận kinh hồn trước
đều thấy mơ hồ ở Dakto
khi đi là tự xây mồ sẵn
nay suối buồn kia mai đỉnh xa

ta vẫn thênh thang đùa với ruợu
uống đi ta sẽ có quê nhà
uống đi chiến thắng vang lừng lắm
ta uống dường như để tiễn ta

Những con đường của người lính qua đi với vết tích của những ngày chiến trận. Thi sĩ làm thơ trong cái vướng vất của nỗi niềm chia ly, của những biên giới tử sinh có lúc chỉ là một đường chỉ mảnh.

ai biết con đường loang máu đỏ
những hồn lưu lạc dưới poncho
những hồn vất vưởng bên bờ suối
đi hái hoa xuân mọc dưới mồ

ta bỗng cười khan đùa chiến trận
Bình Tây chưa chết vẫn còn đây
Hạ Lào đi suốt vùng biên giới
Như Ngok Tu Ba xác ngập đầy

Hè nay ta lại trên đầu súng
Chột xót xa cho khách chiến bào
Ðang đốt đời trong cao điểm đó
(Bao giờ thấy lại ngọn Chu Pao)

Thơ ông đầy cảm khái. Nhưng hình như ở bên trong người lính vẫn còn hình bóng của cậu học trò mắt biếc với môi tươi vào chiến trận với tấm lòng trong veo không hận thù đầy nét nhân bản.

Thơ ông lãng mạn nhưng vẫn lạc quan và tin tưởng vào một ngày ami thanh bình cho quê mẹ.

nên ta cố sống dù câm điếc
Dù có xuôi tay mắt có mù
Ðể thấy em ngày vui áo biếc
Ðể ta buồn suốt một đời thu

Lắm khi gái thượng mà duyên dáng
Ði tắm hò reo đêm sáng trăng
Ta muốn buông mình con thú dữ
Bắt đầu trong suốt kiếp cô đơn

Có không ngày của thanh bình đến
Ta nhớ vườn xưa nhớ mẹ già
Còn hái mồng tơi ngoài dậu cũ
Lệ buồn năm tháng có phôi pha?

Chiến trận khốc liệt, nhắc đến bạn bè để thoảng nỗi đau kẻ còn người mất. Nhắc lại chiến địa để nhớ đến những người nằm xuống khi tóc còn xanh và lòng vẫn mãi yêu đời mà phải xuôi tay. Gặp bạn phút giây rồi chia tay,con đường lính trận sao cứ dài hun hút

Ta pháo miền cao theo Biệt Ðộng
Ngậm ngùi thấy lại Dakto xưa
Ðâu ”căn cứ sáu” mưa trên xác
“căn cứ năm” tràn bóng ma đưa

Ta kể nhau nghe đời chiến trận
Thằng Nam mất tích ở Nam Lào
Y Uyên bỏ cuộc vài năm trước
Thằng Sự khinh đời cũng chết mau

Thôi nhé Viêm ơi tàu đã đến
Ta lên Tân Cảnh ghé Kontum..

Lâm Hảo Dũng ”một máy truyền tin hai đệ tử / một hầm trú ẩn chuột kêu vang / sách không có đọc nằm như chết / nhớ mẹ già nua ở Sóc Trăng” của đời lính tiền sát pháo binh đã trải qua biết bao nhiêu trận chiến và những câu thơ hiện thực như thế đã làm người đọc thấy được một chân dung người lính thật rõ nét với cả sự phác thảo chân thực không vẽ vời chẳng lên gân anh hùng mà tự nhiên gần gũi cuộc sống Những người lính sống thực cuộc đời mình bằng thi ca.

Ðời lính lang thang, rày đây mai đó, nhưng ở nơi đâu cũng đều thấy nhớ nhà. Nhớ quê hương miền đất phù sa Cửu Long. Nhớ những mẫu người xa xưa quê kiểng, nhớ mẹ già, nhớ cảnh vật làng quê của những con người chân chất:

Tóc em dài chắc biết tôi thương
cánh hoa chùm gửi nở bên đường
giục tôi quay quắt hồn quê cũ
(rồi cũng đau tê biệt núi rừng)

tôi lữ hành ngủ đậu nơi đây
mai đi về biển mốt đồi tây
khi đêm bên thác sầu cây cối
thèm bát canh rau dáng mẹ gầy..

Từ Mây Viễn Xứ (bút hiệu đầu tiên) đến Lâm Hảo Dũng, trước sau vẫn là một người thi sĩ yêu mến quê hương với cả tấm lòng. Thơ trong một khoảng thời gian dài và một không gian bao la rộng, từ miền tây nguyên trấn thủ lưu đồn đến vùng bình nguyên cây xanh nắng mượt hay ở xứ sở lưu vong tuyết trắng mù trời, tất cả chỉ là những tưởng vọng và nhớ về của một người đã đi trên những quãng đường của đời mình đang lúc và sau khi chiến tranh, với khúc quân hành vang dội trong lòng. Thơ có lúc như những lời đồng vọng của bạn bè, của những người còn ở lại và những kẻø lưu lạc xa quê, và cả những hồn linh của muôn ngàn chiến sĩ đã chết dưới màu cờ cho sông núi.

Nguyễn Mạnh Trinh

từ LHD

Những nơi mặt trời không bao giờ lặn!_ Nguyen Ly

Sent: Fwd from iP, do HN chuyển tiếp; Cám ơn_TN.

Những vùng đất mặt trời không bao giờ lặn này

Nếu một ngày Mặt trời cứ chiếu sáng mãi mà không lặn thì sẽ như thế nào nhỉ? Muốn biết cảm giác thì bạn hãy tìm đến 6 vùng đất đặc biệt nhất trên Trái đất này nhé.

  • Có khi nào bạn ước rằng một ngày sẽ không bao giờ kết thúc? Vậy thì hãy đến 6 nơi này để có những ngày tháng như vậy nhé. Ở đó, Mặt trời không bao giờ lặn, và tất nhiên một ngày của bạn sẽ không bao giờ kết thúc, bạn sẽ không phải lo đi ngủ khi đêm xuống hay dậy sớm khi bình minh lên nữa.

1. Na Uy

Bạn sẽ không bao giờ được nhìn thấy màn đêm ở những vùng đất mặt trời không bao giờ lặn này - Ảnh 1.Khung cảnh thơ mộng ở Reine, Na Uy.

Trong khoảng 76 ngày kể từ tháng 5 đến cuối tháng 7, bạn sẽ được ngắm Mặt trời ngay lúc nửa đêm ở một số vùng của đất nước Na Uy xinh đẹp. Trong những ngày này, ánh nắng rực rỡ tràn ngập khắp nơi 20 giờ/ngày. Đặc biệt, ở vùng Svalbard, Mặt trời chiếu sáng liên tiếp từ ngày 10/4 đến ngày 23/8. Tức bạn sẽ được tắm nắng 24/24 giờ.

2. Iceland

Bạn sẽ không bao giờ được nhìn thấy màn đêm ở những vùng đất mặt trời không bao giờ lặn này - Ảnh 2.Thác nước Iceland.

Đất nước xinh đẹp Iceland là một đảo quốc thuộc khu vực châu Âu. Từ ngày 10/5 đến tháng 7, Mặt trời không lặn mà giống như một quả bòng chạy dọc đường chân trời. Trong ánh nắng ấm áp và nhẹ nhàng, bạn có thể vừa đi bộ vừa ngắm cảnh thiên nhiên, xem động vật hoang dã, thám hiểm các hang động hay đi thăm các công viên quốc gia nổi tiếng của Iceland.

3. Canada

Bạn sẽ không bao giờ được nhìn thấy màn đêm ở những vùng đất mặt trời không bao giờ lặn này - Ảnh 3.Nhà thờ thánh Joseph ở Canada.

Là đất nước lớn thứ 2 thế giới, Canada cũng có nhiều vùng chìm trong băng tuyết trong nhiều năm liền. Những nơi như Inuvik và vùng lãnh thổ Tây Bắc, Mặt trời “chế ngự” trên bầu trời suốt 50 ngày vào mùa hè. Vào những ngày này, bạn có thể đi leo núi, đi bộ ngắm cảnh hoặc thăm những khu di tích nổi tiếng.

4. Alaska

Bạn sẽ không bao giờ được nhìn thấy màn đêm ở những vùng đất mặt trời không bao giờ lặn này - Ảnh 4.Cảnh vật hữu tình, sinh sôi nảy nở sau một mùa đông dài đằng đẵng chìm trong bóng tối ở Alaska.

Bắt đầu từ cuối tháng năm đến cuối tháng 7 hằng năm, Mặt trời ở Alaska sẽ không bao giờ “ngủ” cho bạn thỏa sức rong chơi suốt 24/24 giờ. Tuy nhiên, để có những ngày này, đất nước Alaska cũng phải chìm trong bóng tối nhiều tháng liền với cái lạnh khắc nghiệt của mùa đông. Nhưng một khi bình minh đã lên thì bạn sẽ được chiêm ngưỡng cảnh vật sinh sôi nảy nở trong nắng. Thậm chí việc ngắm những dòng sông băng khổng lồ, những ngọn núi phủ đầy tuyết lấp lánh lúc 2 giờ sáng là chuyện bình thường.

5. Thuỵ Điển

Bạn sẽ không bao giờ được nhìn thấy màn đêm ở những vùng đất mặt trời không bao giờ lặn này - Ảnh 5.Từ tháng 5 đến tháng 6, một số nơi ở đất nước Thuỵ Điển ngập tràn ánh nắng vào lúc chiều muộn và hoàng hôn lúc… nửa đêm.

So với Alaska hay Na Uy thì Thụy Điển có thời tiết ấm hơn. Điều đặc biệt là từ tháng 5 đến tháng 8, Mặt trời không mọc lúc 5, 6 giờ sáng, lặn lúc 5,6 giờ tối như chúng ta mà ở Thụy Điển, Mặt trời mọc vào lúc…  4h30 chiều và lặn lúc… nửa đêm. Vào thời gian này, bạn có thể vừa câu cá vừa tắm nắng, đi trượt truyết hay đi thăm quan trong các vườn quốc gia.

6. Phần Lan

Bạn sẽ không bao giờ được nhìn thấy màn đêm ở những vùng đất mặt trời không bao giờ lặn này - Ảnh 6.Vào mùa hè, Mặt trời không mọc trong 12 tiếng rồi lặn như các nơi khác mà mọc lên và lặn sau… 73 ngày.

Phần Lan có hàng ngàn hồ và đảo, hầu hết lãnh thổ của nước này đều chìm ngập trong ánh sáng liên tục suốt 73 ngày vào mùa hè. Đến đây, bạn có có thể đi trượt tuyết, câu cá trong hố băng… Mùa thu ở Phần Lan cũng tuyệt đẹp, lá vàng, lá đỏ và những cảnh sắc nơi đây tạo nên một khung cảnh thiên nhiên ngoạn mục.

NGUYỄN LY

//

Sự Té (Ngã) ở Tuổi Già!_ Nguyễn Viết Tân

(Cảm nhận) NỬA ĐỜI VỀ SAU… Vô Danh.

From: Fwd, chuyển tiếp by iP. do HN; Cám ơn_TN.
Subject: Nửa đời về sau …
*  *  *
Nửa đời về sau …
* Nửa đời về sau, hãy trầm tĩnh.
Đôi khi bị người khác hiểu lầm, đừng tranh luận. Trong cuộc sống, có nhiều chuyện khó có thể nói rõ ràng đúng sai, nhiều điều  không hoàn toàn đúng hoặc hoàn toàn sai…
*
*Nửa đời về sau, hãy bình thản.
Người ta đến độ tuổi nào đó, tự nhiên không còn thích ồn ào. Tâm thái bình thản giúp con người khỏe mạnh, sống lâu.
Cho dù đời sống vật chất dư dả hay túng thiếu, nội tâm bình thản là sống hạnh phúc.
*
*Nửa đời về sau, hãy biết nhún mình.
Bất đồng ý kiến với với con cái, mâu thuẫn với bạn bè, không sao cả. Khi đó bạn hãy về làm chút việc nhà …
Trong lúc làm lụng, bạn sẽ thấy tâm trạng và suy nghĩ của mình dịu lại.
*
*Nửa đời về sau, đừng ân hận.
Cuộc đời là con đường dài với vô số ngã rẽ, và ta luôn luôn phải lựa chọn. Không có cơ hội nào lặp lại nữa, lựa chọn rồi thì đừng  ân hận, cũng đừng nghĩ rằng muốn làm lại từ đầu.
*
*Nửa đời về sau, hãy tiếp tục tìm tòi, học tập.
Đọc sách xem báo, vẽ tranh, ca hát, nghe nhạc…tất cả những thứ đó đều có thể đem lại niềm vui, làm cho mình thư thái, dễ chịu.
*
*Nửa đời về sau, hãy đơn giản.
Suy nghĩ quá nhiều, chỉ làm cho đời mình thêm phức tạp. “Đơn giản” là một ân huệ mà trời ban cho chúng ta, sao lại bỏ nó đi.
Cảm nhận món ngon, chơi vui đây đó, tán chuyện trên trời dưới biển với bạn bè…
*
*Nửa đời về sau, đôi lúc nên dễ dãi với mình.
Ăn trái cây, rau quả, thực phẩm lành mạnh là tốt rồi nhưng có lúc thèm thịt cá? Vậy thì cứ ăn đi!
*
*Nửa đời về sau, hãy ăn mặc đẹp.
Yêu cái đẹp là điều ta theo đuổi cả đời, đừng nghĩ mình có tuổi rồi không nên chưng diện nữa.
Lúc lưng còn thẳng, chân còn khỏe, hãy mặc cho đẹp cho sang…
*
*Nửa đời về sau, đôi lúc ngờ nghệch một chút cũng chẳng sao.
Có những chuyện cần thờ ơ thì thờ ơ. Cái gì không làm rõ được thì thôi, kệ nó. Mình có thể quên đi ai đó thì quên đi. 
Nếu chỉ biết nhớ không biết quên, chỉ biết tính toán chi li, mà không biết phiên phiến cho qua, chỉ biết khôn khéo mà lại không biết vụng về… thì cuộc đời nặng nề, còn lúc nào được thanh thản.
*
*Nửa đời về sau, hãy mong điều may cho người khác.
Ta đối với đời thế nào, đời cũng sẽ đối với ta như thế. Hãy khen bạn bè, khen con cháu, thậm chí cả người xa lạ cũng đừng tiếc một lời đẹp! Khi mình làm cho người khác vui, mình sẽ nhận ra rằng mình cũng vui…
//